नांदेड दि.२२ जून: महाराष्ट्र राज्याच्या राजकीय पटलावर सध्या अत्यंत नाट्यमय आणि अनपेक्षित अशा घडामोडी दररोज पाहायला मिळत आहेत. याच साखळीतील एक मोठी आणि महत्त्वाची राजकीय घटना नांदेड जिल्ह्यात नुकत्याच पार पडलेल्या विधान परिषद निवडणूक निकालाच्या निमित्ताने समोर आली आहे. या अटीतटीच्या निवडणुकीत महायुती आणि महाविकास आघाडी या दोन्ही प्रमुख आघाड्यांनी आपली सर्व ताकद पणाला लावली होती. मात्र राजकारणातील एक चुकीचा संदेश किंवा संभ्रम कसा मोठा फटका देऊ शकतो हे या निकालावरून स्पष्ट झाले आहे. हिंगोली लोकसभा मतदारसंघाचे विद्यमान खासदार नागेश पाटील आष्टीकर यांच्यासाठी हा निकाल एका मोठ्या धक्क्यापेक्षा कमी नाही. कारण याच अटीतटीच्या राजकीय रणधुमाळीत त्यांचे सुपुत्र कृष्णा पाटील आष्टीकर यांना अतिशय दारुण पराभवाला सामोरे जावे लागले आहे.
या अत्यंत प्रतिष्ठेच्या निवडणुकीची मतमोजणी पूर्ण झाल्यानंतर जी आकडेवारी समोर आली ती राजकीय विश्लेषकांचे लक्ष वेधून घेणारी ठरली आहे. महायुती कडून अत्यंत आत्मविश्वासाने मैदानात उतरलेले प्रबळ उमेदवार अमरनाथ राजूरकर यांनी अपेक्षेप्रमाणे दणदणीत विजय खेचून आणला. त्यांना या प्रक्रियेत तब्बल ३३९ इतकी भरघोस मते मिळाली. या मोठ्या विजयानंतर संपूर्ण जिल्ह्यात सत्ताधारी पक्षाच्या कार्यकर्त्यांनी एकच जल्लोष साजरा केला. याउलट शिवसेना ठाकरे गट आणि मित्रपक्षांचा पाठींबा असलेले उमेदवार कृष्णा पाटील आष्टीकर यांना केवळ ८४ मतांवर समाधान मानावे लागले. या दोन्ही उमेदवारांच्या मतांमधील तफावत तब्बल २५५ इतकी प्रचंड असल्याने हा पराभव अधिक लक्षवेधी ठरला आहे. याच निवडणुकीत वंचित बहुजन आघाडी तर्फे नशीब आजमावणारे उमेदवार प्रशांत इंगोले यांच्या पारड्यात केवळ ५ मते पडली. निवडणूक प्रक्रियेतील अधिकृत माहितीनुसार या संपूर्ण मतदानात एकूण ४५१ मतदारांनी आपला हक्क बजावला होता त्यापैकी पडताळणीदरम्यान २३ मते तांत्रिक कारणांमुळे अवैध किंवा बाद ठरवण्यात आली.
या पराभवाची प्रमुख कारणे शोधताना सर्वात आधी ऑपरेशन टायगर या राजकीय मोहिमेचा उल्लेख वारंवार होत आहे. गेल्या काही आठवड्यांपासून उद्धव ठाकरे यांचे अत्यंत विश्वासू मानले जाणारे खासदार नागेश पाटील आष्टीकर हे राज्याचे मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्त्वाखालील सत्ताधारी पक्षात प्रवेश करणार असल्याच्या जोरदार चर्चा संपूर्ण राज्यात रंगल्या होत्या. याच संभ्रमाचा थेट आणि नकारात्मक परिणाम निवडणूक प्रक्रियेवर झाला. मतदानाच्या अगदी काही दिवस आधी वडिलांच्या संभाव्य बंडखोरीची दाट शक्यता निर्माण झाल्यामुळे महाविकास आघाडी मधील घटक पक्ष असलेल्या काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाच्या गोटात प्रचंड संभ्रम निर्माण झाला. आपला पाठींबा नेमका कोणाला आणि का द्यायचा यावरून स्थानिक नेत्यांमध्ये तसेच मतदारांमध्ये गोंधळाचे वातावरण पाहायला मिळाले.
खरे पाहता या निवडणुकीत कृष्णा पाटील आष्टीकर हे अधिकृतरीत्या महाविकास आघाडीचे उमेदवार असले तरी नांदेड स्थानिक स्वराज्य संस्थेमध्ये शिवसेना ठाकरे गट यांच्याकडे स्वतःचे केवळ १९ इतकेच संख्याबळ उपलब्ध होते. त्यामुळे विजयाचे गणित जुळवण्यासाठी त्यांना पूर्णपणे काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाच्या मतांवर अवलंबून राहावे लागणार होते. परंतु ऐनवेळी उमेदवाराच्या कौटुंबिक राजकीय भूमिकेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाल्याने मित्रपक्षांची मते त्यांना अपेक्षित प्रमाणात मिळू शकली नाहीत. या सर्व राजकीय अस्थिरतेचा आणि फाटाफुटीच्या वातावरणाचा पुरेपूर फायदा भाजप पुरस्कृत उमेदवार अमरनाथ राजूरकर यांना झाला. दरम्यान राज्याच्या राजकीय वर्तुळातून आणखी एक मोठी माहिती समोर येत असून त्यानुसार शिवसेना ठाकरे गट पक्षाचे तब्बल ६ नाराज खासदार लवकरच सत्ताधारी गटात अधिकृतपणे प्रवेश करणार आहेत. यामुळे आगामी काळात राज्यातील राजकीय समीकरणे आणखी वेगाने बदलण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
पत्रकाराचे मत: लोकशाही प्रक्रियेत निवडणुका आणि त्यातील विजय-पराभव हा एक अविभाज्य भाग असला तरी ऐन निवडणुकीच्या काळात पक्षनिष्ठेबाबत निर्माण होणारा संभ्रम उमेदवारासाठी किती घातक ठरू शकतो याचे हे उत्तम उदाहरण आहे. राजकीय नेतृत्वाने वेळीच योग्य समन्वय न साधल्यास त्याचा थेट फटका स्थानिक पातळीवरील समीकरणांना आणि उमेदवाराला बसतो हे या निवडणूक निकालाने पुन्हा एकदा अधोरेखित केले आहे.
